پی‌تک چیست؟ کدام استارتاپ‌ها در این حوزه فعال هستند؟

با گسترش تکنولوژی و رواج خدمات فین‌تک، حوزه‌ی پرداخت مالی که به آن پی‌تک(pay tech) نیز گفته می‌شود گسترش یافته و بر شیوه‌های سنتی غلبه کرده است. در دنیای امروز، پی‌تک به عنوان یک زیرمجموعه نوآور از فین‌تک، نقشی کلیدی در ارائه خدمات مالی ایفا می‌کند.این حوزه‌ یکی از بخش‌هایی است که اولین تاثیر را از گسترش تکنولوژی و اینترنت گرفته است و کاربران زیادی را نیز به خود جذب کرده است. به خصوص در دوران همه‌گیری کرونا یکی از فناوری‌هایی بود که مورد استقبال قرار گرفت و رشد کرد. در این مقاله، به معرفی مفهوم پی‌تک و استارتاپ‌های پیشرو در این زمینه می‌پردازیم.

پی‌تک چیست؟ بررسی فناوری پرداخت و نقش آن در دنیای امروز

پی‌تک (P-Tech) که مخفف عبارت Pay Technology است، به کاربرد تکنولوژی‌های پیشرفته برای بهبود روش‌های پرداخت و مدیریت مالی اشاره دارد. در یک عبارت کوتاه، پی‌‌تک(Paytech) آینده پرداخت است. . در این حوزه، نوآوری‌هایی ایجاد شده، که از انجام تراکنش‌های سریع‌تر و امن‌تر گرفته تا ایجاد سیستم‌های پیشرفته مدیریت مالی برای کسب‌وکارها و مشتریان را شامل می‌شود.

پی‌تک تنها یک ابزار نیست، بلکه به تحول در فرآیندهای مالی و ارائه خدماتی مانند کیف پول دیجیتال، درگاه‌های پرداخت آنلاین و سیستم‌های مدیریت مالی پیشرفته اشاره دارد.

راه های پرداخت

یکی از ویژگی‌های حوزه‌ی پی‌تک توسعه‌ی شکل‌های مختلف پرداخت است، که در آن موانع تراکنش‌های مالی به حداقل می‌رسد. این شکل از پرداخت به دلیل راحتی و بدون دردسر بودن محبوبیت خاصی پیدا کرده است و افراد با تلفن‌های هوشمند به راحتی می‌توانند کارهای مالی خود را انجام دهند. یکی از شیوه‌های پرداخت استفاده از کیف پول دیجیتال یا کیف پول الکترونیکی است که عملکرد آن مانند کارت‌های فیزیکی بوده و همچنین افراد می‌توانند برای تراکنش‌های آینده‌ی خود نیز  در آن پول ذخیره کنند.

ابزارهای مختلف در صنعت پی‌تک

شرکت‌‎ها و سازمان‌های متنوعی وجود دارند که نقش‌های مهم و مختلفی را در صنعت پی‌‌تک(Paytech) ایفا می‌کنند که از شرکت‌های مستقیم گرفته تا مصرف کننده، پردازشگرهای پرداخت، بانک‌های خریدار، صادرکنندگان کارت و موارد دیگر را شامل می‌شود. در اینجا خلاصه‌ای کوتاه از برخی از بازیگران مختلف در این صنعت آمده است:

موسسه‌ی پول الکترونیکی(Electronic Money Institutions)

موسسه‌‌های پول الکترونیکی سازمان‌هایی هستند که مجوز بانکی ندارند و با سایر موسسات ارتباط برقرار می‌کنند تا بتوانند خدمات ارائه دهند. یکی از فعالیت‌های این موسسات تولید پول الکترونیکی است.

شبکه کارت(Card network)

شبکه‌های کارت شرکت‌هایی مانند مستر کارت(Mastercard) و ویزا(VISA) هستند که امکان تراکنش بین گروه‌های مختلف را فراهم می‌کنند. این شرکت‌ها زیرساخت‌هایی ایجاد می‌کنند که به پردازش تراکنش‌های پرداختی و انتقال وجوه می‌پردازد.

بانک‌های صادرکننده و پذیرنده(Acquiring and issuing bank)

بانک‌های صادرکننده، کارت‌های پرداخت را برای مصرف‌کنندگان و مشاغل طبق قوانین بانک مرکزی صادر می‌کنند و بانک‌ پذیرنده بانکی است که حساب پذیرنده برای واریز وجوه در آن افتتاح شده است و تراکنش‌های مالی را پردازش می‌کنند.

درگاه پرداخت(Payment gateways)

نرم افزاری است که برای انتقال اطلاعات تراکنش بین مشتری و بانک پذیرنده استفاده می‌شود.

فراهم‌کننده‌ی سرویس پرداخت(Payment Service Providers)

ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت به‌عنوان شخص ثالث بین حساب تاجر و حساب مشتری عمل می‌کنند؛ در واقع ایشان از ابتدا تا انتهای تراکنش را انجام می‌دهند. این کسب‌وکارها تمام پردازش پرداخت را به شخص ثالث برون‌سپاری می‌کنند.

چرا پی‌تک اهمیت دارد؟

۱. آسانی انجام تراکنش‌های مالی

پی‌تک با کاهش وابستگی به روش‌های سنتی مانند پول نقد و چک، فرآیند پرداخت را سریع‌تر و راحت‌تر کرده است. تا هم شرکت‌ها و هم افراد بتوانند به‌راحتی تمام کارهای مالی خود اعم از پرداخت، انتقال وجوه، صدور فاکتور دیجیتال و مدیریت تراکنش‌ها را انجام دهند. پی‌تک فرآیندهایی که در حوزه‌ی تراکنش مالی وجود دارد را آسان کرده است.

۲.افزایش امنیت تراکنش‌ها

استفاده از تکنولوژی‌های نوین مانند رمزنگاری و احراز هویت دو مرحله‌ای، امنیت بیشتری را برای کاربران فراهم می‌کند.

۳.دسترسی گسترده

پی‌تک امکان دسترسی به خدمات مالی را برای افرادی که به بانک‌ها یا زیرساخت‌های سنتی دسترسی ندارند، فراهم کرده است.

۴.کاهش هزینه‌ها برای کسب‌وکارها

کسب‌وکارها با استفاده از راهکارهای پی‌تک می‌توانند هزینه‌های مربوط به مدیریت مالی و پرداخت‌ها را کاهش دهند.

۵.انتقال پول در سطح فرامرزی

یکی از کارکردهایی که پی‌تک در حوزه‌ی مالی داشته است کمک به انجام تراکنش‌های فرامرزی است. در برخی موارد ممکن است انتقال پول به کشوری دیگر دربرگیرنده‌ی هزینه‌های بالایی باشد اما شرکت‎‌های فعال در حوزه‌ی پی‌تک برای انتقال پول هزینه‌ی بسیار کمتری را نسبت به بانک‌ها دریافت می‌کنند.

خدماتی که پی‌تک‌ها ارائه می‌دهند

استارتاپ‌های پی‌تک در بخش‌های مختلف خدمات مالی و پرداختی، تحولات بزرگی ایجاد کرده‌اند. برخی از خدمات برجسته آن‌ها عبارتند از:

۱.پرداخت‌های آنلاین و موبایلی

راهکارهای پی‌تک، پرداخت‌های آنلاین را بسیار ساده‌تر کرده‌اند. اپلیکیشن‌هایی مانند PayPal، Google Pay و Apple Pay از پیشگامان این بخش هستند.

۲.کیف پول دیجیتال

کیف پول‌های دیجیتال به کاربران امکان ذخیره پول، مدیریت هزینه‌ها و انجام خریدهای آنلاین را می‌دهند. نمونه‌هایی مانند Venmo و CashApp توانسته‌اند انقلابی در این زمینه ایجاد کنند.

۳.مدیریت مالی شخصی

پی‌تک‌ها ابزارهایی ارائه می‌دهند که به افراد کمک می‌کند درآمد، هزینه‌ها و پس‌انداز خود را مدیریت کنند. اپلیکیشن‌هایی مانند Mint و YNAB از نمونه‌های موفق در این حوزه هستند.

۴.درگاه‌های پرداخت برای کسب‌وکارها

استارتاپ‌های پی‌تک به کسب‌وکارها امکان ارائه روش‌های پرداخت متنوع به مشتریان را می‌دهند. شرکت‌هایی مانند Stripe و Square در این زمینه پیشرو هستند.

۵.پرداخت‌های بین‌المللی

استارتاپ‌های پی‌تک امکان انتقال پول به سراسر جهان با کارمزدهای کمتر و سرعت بیشتر را فراهم کرده‌اند. Wise (سابقاً TransferWise) نمونه‌ای از این شرکت‌هاست.

استارتاپ‌های فعال در حوزه‌ی پی‌تک

آیدی‌پی

در سال 1387 به‌عنوان شرکتی در زمینه‌ی خدمات پرداخت شروع به فعالیت کرد که انواع درگاه‌های پرداخت و کیف پول الکترونیکی را ارائه می‌دهد.

زرین‌پال

نمونه‌ای از استارتاپ‌های حوزه‌ی پی‌تک است که از سال 1389 شروع به فعالیت کرده است و در حوزه‌ی پرداخت الکترونیک خدمات ارائه می‌دهد.

همراه کارت

در سال 1393 نیز همراه کارت در زمینه‌ی پی‌تک شروع به فعالیت کرده است.

مانیار

یکی دیگر از پرداخت‌یارهای موجود است که در سال 1395 شروع به فعالیت کرده است و به ارائه‌ی خدمات پرداخت آنلاین می‌پردازد.

وندا پرداخت و زیبال

این دو شرکت نیز به‌عنوان جدیدترین شرکت‌های حوزه‌ی پی‌تک به ترتیب از سال‌ها 1398 و 1401 شروع به فعالیت کرده‌اند.

چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی پی‌تک

چالش‌ها

قوانین و مقررات پیچیده: هر کشور قوانین خاص خود را برای خدمات مالی دارد که ممکن است مانع رشد سریع استارتاپ‌های پی‌تک شود.
امنیت سایبری: تهدیدهای امنیتی همچنان یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های این صنعت است.
رقابت شدید: ورود بازیگران جدید و رقابت با شرکت‌های بزرگ، فشار زیادی بر استارتاپ‌ها وارد می‌کند.

فرصت‌ها

بازارهای نوظهور: کشورهای در حال توسعه، فرصت‌های بزرگی برای گسترش خدمات پی‌تک فراهم کرده‌اند.
تکنولوژی‌های نوین: بهره‌گیری از فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی و بلاکچین می‌تواند خدمات پی‌تک را هوشمندتر و کارآمدتر کند.

آیا پی‌تک‌ها آینده خدمات مالی را رقم می‌زنند؟

آینده‌ای که در انتظار پی‌تک خواهد بود تاحدودی برای همگان روشن است با پیشرفت هر روزه‌ی تکنولوژی و فراگیری پی‌تک در زندگی روزمره‌ی همه‌ی افراد، می‌توان پیش‌بینی کرد که این حضور پررنگ‌تر نیز خواهد شد و در آینده طیف گسترده‌ای از افراد به‌صورت الکترونیکی و با استفاده از سیستم‌های هوشمند پرداخت‌های مالیشان را انجام خواهند داد. پی‌تک‌ها با ارائه نوآوری‌هایی در زمینه پرداخت و مدیریت مالی، به سرعت در حال تغییر شیوه تعامل افراد و کسب‌وکارها با پول هستند. این صنعت، نه تنها تجربه مالی کاربران را بهبود بخشیده، بلکه فرصت‌های جدیدی برای کسب‌وکارها ایجاد کرده است.