شاپرک: کاهش تراکنش‌های اینترنتی به دلیل محدودیت اینترنت

با شروع اختلالات در شهریور ماه، دسترسی به اینترنت نیز با محدودیت‌هایی همراه شد که پرداخت‌های اینترنتی نیز از این اختلال مبرا نبوده است.

آمار تعداد و ارزش تراکنش‌های شاپرک

به گزارش های‌تک، بر اساس گزارش مهرماه 1401 شاپرک، انجام تراکنش‌های بانکی با ابزار گوشی نسبت به ماه گذشته با کاهش مواجه شده است. در مهرماه 1401 بالغ بر 3,711 میلیون تراکنش با ارزش 7,052 هزارمیلیارد ریال در شبکه الکترونیک پرداخت کارت پردازش شده که نسبت به شهریور ماه رشد 4/24- درصدی در تعداد و 2/14- درصدی در ارزش ریالی داشته است. در جدول زیر آمار تعداد و ارزش تراکنش‌های شاپرک در مهر ماه 1401 و درصد تغییرات آن نسبت به ماه گذشته درج شده است.

رشد حقیقی ارزش تراکنش‌های شاپرکی

در اقتصاد برای ارائه تحلیل‌های قابل اتکا، متغیرهای ارزشی و مبلغی را به صورت حقیقی بررسی می‌کنند. به این مفهوم که متغیر ارزشی اسمی را تورم‌زدایی نموده تا اثر عامل تورم موجب برداشت‌های اشتباه و انحراف در تصمیم‌گیری نشود. لذا شاخص مناسب‌تر برای بیان رشد ارزش تراکنش‌ها، بیان آن به صورت رشد حقیقی و تورم‌زدایی شده می‌باشد.

همان گونه که جدول بالا نشان می‌دهد، ارزش اسمی تراکنش‌های مهر1401نسبت به ماه گذشته با رشد 2/14- درصدی همراه بوده و این در حالی است که ارزش حقیقی تراکنش‌ها در رشد4/97- درصدی را تجربه نموده است. ارزش حقیقی تراکنش‌ها در واقع ارزش تراکنش‌های شاپرکی بدون در نظر گرفتن اثرات تورم می‌باشد. به عبارت دیگر ارزش تراکنش‌های شاپرکی که نسبت به نرخ تورم خالص سازی شده است.

عملکرد هر ابزار پذیرش به لحاظ تعداد و مبلغ تراکنش‌ها

سهم تراکنش‌های هر یک از ابزارهای پذیرش یکی از شاخص‌هایی است که درشکل زیر نشان داده شده است. همانطور که مشخص است کارتخوان فروشگاهی با سهم 92/84 درصدی، بیشترین تعداد تراکنش را در بین سایر ابزارهای پذیرش داشته است و ابزار پذیرش اینترنتی و ابزار پذیرش موبایلی به ترتیب در جایگاه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

بیشترین سهم بازار تراکنش‌های شاپرکی در اختیار ابزار کارتخوان فروشگاهی می‌باشد. این در حالی است که عواملی مانند وجود محدودیت انجام تراکنش بر روی ابزار پذیرش موبایلی، تعداد بالای ابزار کارتخوان فروشگاهی، فراگیر بودن این ابزار، عدم نیاز این ابزار به تجهیزات مکمل دیگر نظیر کامپیوتر یا گوشی موبایل و عواملی از این دست را می‌توان از جمله عوامل تاثیر گذار بر تعداد تراکنش‌های ابزار پذیرش کارتخوان فروشگاهی دانست. این در حالی است که به منظور استفاده از ابزار پذیرش اینترنتی، به بستر اینترنتی امن و در استفاده از ابزار پذیرش موبایل به وجود دستگاه گوشی تلفن همراه نیاز می‌باشد که ممکن است هنگام خرید در دسترس همگان قرار نداشته باشد. متوسط تعداد تراکنش به ازای هر یک از ابزارها در جدول زیر به خوبی قابل ملاحظه می‌باشد.

متوسط تراکنش هر ابزار پذیرش شاپرکی درمهر1401، 389 تراکنش می‌باشد که این تعداد نسبت به مقدار مشابه در ماه گذشته کاهش 30/63 واحدی(7/30-درصدی) را تجربه نموده است. بیشترین کاهش متوسط تعداد تراکنش مربوط به ابزار پذیرش اینترنتی می‌باشد. در مهر ماه متوسط تعداد تراکنش‌های اینترنتی با کاهش 18/63- درصدی از 363 تراکنش درشهریور 1401 به 295 تراکنش رسیده است. متوسط تعداد تراکنش هر ابزار پذیرش موبایلی 802 تراکنش است که این مقدار نسبت به ماه گذشته با کاهش 15/96 واحدی همراه بوده است. متوسط تعداد تراکنش هر ابزار کارتخوان فروشگاهی نیز با 28/04 واحد کاهش نسبت به شهریور 1401 به 389 عدد در مهرماه رسیده است.

متوسط مبلغ کارکرد هر ابزار پذیرش اینترنتی در مهر1401 ماه با کاهش 223/49 میلیون ریالی نسبت به ماه گذشته به 1,763/47میلیون ریال رسیده است. متوسط مبلغ کارکرد هر ابزار پذیرش موبایلی با کاهش 20/06 میلیون ریالی نسبت به ماه گذشته به 101/98 میلیون ریال به ازای هر ابزار در مهر ماه رسیده است. متوسط مبلغ کارکرد هر ابزار کارتخوان فروشگاهی نیز با توجه به جدول بالا برابر با 683/70 میلیون ریال می‌باشد که این میزان نیز نسبت به ماه گذشته 33/84 میلیون ریال کاهش را تجربه نموده است.

جدول زیر حاوی اطلاعات متوسط مبلغ هر تراکنش در هر یک از ابزارهای پذیرش است. بر اساس این جدول تراکنش‌های ابزار پذیرش موبایلی به طور متوسط کمترین ارزش ریالی را داشته و ابزارکارتخوان فروشگاهی از این منظر رتبه نخست را دارد.

با توجه به آماری که سایت شاپرک ارائه داده است می‌توان ادعا کرد که اختلالات اینترنتی، حوزه‌ی پرداخت‌های مالی که از زیرمجموعه‌های فین‌تک است را تحت تاثیر قرار داده است و منجربه به کاهش این تراکنش‌ها شده است.