روند جهانی بانکداری باز و موقعیت ایران در این مسیر

آیا بانکداری سنتی به پایان راه رسیده است؟

آیا تا به حال فکر کرده‌اید که چرا برای دریافت یک وام ساده یا مشاهده تراکنش‌های مالی خود باید از چندین سامانه مختلف استفاده کنید؟ چرا نمی‌توان همه اطلاعات مالی را در یک پلتفرم یکپارچه مشاهده کرد؟ پاسخ این سؤالات در مفهوم «بانکداری باز» نهفته است. رویکردی نوین که در حال تحول بنیادین در صنعت مالی جهان است.

بانکداری باز چیست و چرا اهمیت دارد؟

بانکداری باز (Open Banking) به معنای اشتراک‌گذاری امن داده‌های مالی مشتریان بین بانک‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات مالی ثالث از طریق رابط‌های برنامه‌نویسی کاربردی (API) است. این رویکرد با هدف افزایش شفافیت، رقابت و نوآوری در خدمات مالی طراحی شده است.

روندهای جهانی در بانکداری باز

رشد سریع پذیرش در اروپا و بریتانیا

در سال ۲۰۲۴، بیش از ۱۱.۷ میلیون کاربر فعال و بیش از ۲۲.۱ میلیون پرداخت ماهانه در بریتانیا از طریق بانکداری باز انجام شده است. پیش‌بینی می‌شود که تا سال ۲۰۲۷، سوئد بالاترین تعداد تراکنش‌های بانکداری باز به ازای هر نفر را داشته باشد و بریتانیا بیشترین تعداد کاربران را در اختیار داشته باشد.

افزایش چشمگیر استفاده از APIها

بر اساس تحقیقات Juniper Research، تعداد فراخوان‌های API بانکداری باز در سطح جهانی تا سال ۲۰۲۵ به بیش از ۷۲۰ میلیارد خواهد رسید که نشان‌دهنده رشد ۴۲۷٪ نسبت به سال‌های گذشته است. Juniper Research
گسترش به سوی فین‌تک و خدمات مالی یکپارچه
بانکداری باز زمینه‌ساز توسعه فین‌تک‌ها و خدمات مالی یکپارچه شده است. این روند منجر به افزایش همکاری بین بانک‌ها و شرکت‌های فناوری مالی شده و خدماتی مانند پرداخت‌های بلادرنگ و مدیریت مالی شخصی را برای مشتریان فراهم کرده است.

موقعیت ایران در مسیر بانکداری باز

تلاش‌ها و چالش‌های موجود

در ایران، مفهوم بانکداری باز هنوز در مراحل ابتدایی توسعه قرار دارد. برخی بانک‌ها و شرکت‌های فین‌تک تلاش‌هایی برای پیاده‌سازی APIها و خدمات مرتبط انجام داده‌اند، اما نبود چارچوب‌های قانونی مشخص و زیرساخت‌های فنی مناسب، پیشرفت این حوزه را با چالش‌هایی مواجه کرده است.

فرصت‌ برای فین‌تک‌ها

با وجود چالش‌ها، بانکداری باز می‌تواند فرصت‌های زیادی برای فین‌تک‌ها و شرکت‌های نوآور در ایران فراهم کند. با توسعه و پذیرش این رویکرد، امکان ارائه خدمات مالی متنوع‌تر و شخصی‌سازی‌شده‌تر به مشتریان فراهم می‌شود.

ایران و آینده بانکداری باز

بانکداری باز در سطح جهانی به سرعت در حال رشد و تحول است، و کشورهایی که زودتر به این روند پیوسته‌اند، از مزایای آن بهره‌مند شده‌اند. برای ایران، پذیرش و توسعه بانکداری باز می‌تواند منجر به افزایش شفافیت، رقابت و نوآوری در بخش مالی شود. با ایجاد زیرساخت‌های مناسب، تدوین قوانین حمایتی و تشویق به همکاری بین بانک‌ها و فین‌تک‌ها، ایران می‌تواند در مسیر تحول دیجیتال مالی گام‌های مؤثری بردارد.